Meetcampagne voorjaar 2014

RE: Meetcampagne Aerosolen

2014-06-19T20:01:15Z

Dit voorjaar: smog in Parijs en elders in Europa

De voorjaarsmeetcampagne van 2014 is inmiddels afgelopen. Dit voorjaar wisselden korte perioden met warm weer en oplopende aerosolconcentraties zich af met helderder dagen en juist lage aerosolconcentraties.

Kort na de start voorjaarsmeetcampagne van dit jaar hulde een groot deel van West Europa zich verschillende korte perioden in smog. Op 12 maart werd in Belgie officieel een smog alarm afgegeven en werden verkeersmaatregelen getroffen. In Frankrijk gebeurde dit ook. Het Visible Infrared Imaging Radiometer Suite (VIIRS) instrument aan boord van de Suomi NPP satelliet nam de Franse smog over Parijs en wijde omgeving waar als een witte waas, zoals je hier beneden in de opname van 14 maart kunt zien (lees meer over deze opname en de smogdagen in Frankrijk in het bericht van NASA's Image of the Day).

Ook Nederland ontkwam niet aan verhoogde concentraties van luchtverontreiniging. Nederlandse GLOBE Aerosolen leerlingen maten deze dagen in maart daarbij aansluitende verhoogde aerosol optische dikten. De leerlingen van het Damstede waren zelfs hoogst verbaasd over hun meetresultaten en stelden hun docent de vraag 'Meneer, is de zonfotometer soms stuk? We meten zulke hoge waarden!'.

Het Christiaan Huygens College heeft dit voorjaar de meeste zonfotometerwaarnemingen gedaan en wint daarmee de GLOBE Aerosolen voorjaarsmeetcampagne oorkonde en prijs voor 2014!

Nieuwsgierig naar de meetresultaten?
Kijk dan op de meetresultaten webpagina van GLOBE Aerosolen op het KNMI.

Zien we je terug met de najaarsmeetcampagne?
We starten op 15 september 2015!

Gastles bodem RIVM

2014-05-21T21:49:35Z

Het RIVM biedt GLOBE scholen aan om een gastles te komen geven over bodem en ze te helpen met het praktische uitvoeren van het veldwerk. Ga naar www.globenederland.nl voor meer informatie.

Op 15 mei heeft RIVM medewerker Ton Schouten een gastles en veld-demonstratie verzorgd bij de VAVO-afdeling van het Da Vinci college in Dordrecht. Dit was tevens de aftrapbijeenkomst voor het project dat de groep studenten de komende weken gaat uitvoeren. Men gaat een selectie van bodemmetingen doen uit de basis- en keuzeprotocollen. Deze worden gedaan in het kader van de vraag, of duurzame landbouw effecten heeft op (biologische)bodemeigenschappen. Er worden metingen gedaan op twee akkerbouwbedrijven (biologisch en gangbaar) en in een natuurgebied. Daarnaast worden bodemmonsters in het practicumlokaal geanalyseerd op zuurgraad en organische stof. De demonstratie van de monstername-methoden (plaggen, bodemademhaling en profielopbouw) is gedaan in een braakliggend terreintje vlak naast de school. Een aantal studentes moesten enige afkeer voor kriebelende en glilbberige bodemdieren overwinnen, maar werden ook in hun nieuwsgierigheid geprikkeld.

Doe mee met Natuurkalender project GLOBE Oekraïne

2014-05-06T15:28:16Z

GLOBE Oekraïne zoekt 1 of meer scholen om een gezamenlijk project op te zetten rondom de Natuurkalender (Engels: phenology).
Zie bijgaande bestanden.

Natuur bijna een maand vroeger en veel groener dan vorig jaar

2014-04-28T07:09:56Z

Bericht uitgegeven door De Natuurkalender en Alterra Wageningen UR op zondag 27 april 2014

Uit waarnemingen van De Natuurkalender blijkt dat de ontwikkeling van planten nog steeds bijna een maand vroeger is dan normaal. Ook met vorig jaar is het verschil een maand. De Groenindex die met satellieten wordt bepaald bevestigt dit beeld. De loofbossen en natuurlijke graslanden zijn momenteel bijna 30 procent groener dan precies een jaar geleden.

Bloei eenstijlige meidoorn (foto: Paul Busselen)

Vijftig jaar geleden kwam de meidoorn pas op 16 mei in bloei, net als vorig jaar toen we een ‘koud’ voorjaar hadden. Dit jaar ligt de temperatuur onafgebroken hoog en uit de eerste bloeiwaarnemingen die via Natuurkalender.nl zijn ingestuurd door vrijwilligers blijkt dat de meidoorn al op 14 april bloeide. Een maand vroeger dus. Winter is het niet geweest en de gemiddelde temperatuur in april gaat mogelijk op 12,5 graden Celsius uitkomen. Dat is ruim drie graden warmer dan wat meteorologen tegenwoordig normaal vinden en zelfs vier graden warmer in vergelijking met vijftig jaar geleden. Naast de meidoorn zijn alle planten gemiddeld genomen 26 dagen vroeger dan normaal, bijna een maand dus. Brem spant met ruim vijf weken voorsprong de kroon. Naast de uitbundige bloei is de zeer vroege start van de lente goed te zien aan het feit dat bomen al vol in blad staan. De bladontplooiing van de berk was 21 dagen vroeger dan normaal, de beuk 22 dagen en de eik zelfs 25 dagen. In de tabel op deze pagina staan voor een aantal soorten de voorlopige cijfers.

Groenindex op 20 april 2014 (foto: Groenmonitor.nl)

30 procent groener
De zeer vroege start is ook heel goed zichtbaar vanuit de ruimte. De satellieten van de Disaster Monitoring Constellation (DMC) hebben op 20 april van vrijwel heel Nederland gedetailleerde foto’s met een resolutie van 25 bij 25 meter gemaakt. Via de website Groenmonitor.nl wordt van elke blokje van 25 bij 25 meter de groenheid bepaald. Als we dit vergelijken met de Groenindex van 18 april vorig jaar, zien we dat loofbomen dit jaar een 30 procent hogere groenindex hebben dan vorig jaar. In onderstaande figuur is het verloop van de Groenindex van loofbomen dit jaar te vergelijken met vorig jaar. Het moment waarop de Groenindex sterk op gaat lopen boven de waarde 4 valt mooi samen met de waarnemingen van bladontplooiing die via De Natuurkalender worden gedaan.

Verloop van de Groenindex voor loofbossen in heel Nederland voor 2013 (zwarte lijn) en 2014 tot en met 20 april (groene lijn) (bron: Groenmonitor.nl)

De Groenindex-waarde van 20 april dit jaar werd vorig jaar pas gehaald op 6 mei (zie bovenstaande figuur); met andere woorden de bladvorming aan de bomen loopt momenteel 16 dagen voor op vorig jaar. Dit is minder dan het hiervoor genoemde verschil in bladontplooiing van loofbos, wat erop duidt dat na het koude voorjaar van 2013 de loofbomen weliswaar laat groen werden, maar dat dit wel sneller verliep. Oftewel de start van het groen worden van de loofbomen is dit jaar vroeger dan vorig jaar, maar het tempo van groener worden is langzamer.

Tekst: Arnold van Vliet, De Natuurkalender, Wageningen University en Gerbert Roerink, Alterra Wageningen UR
Figuur: Groenmonitor.nl
Foto: Paul Busselen, KU Leuven

Fimpjes door GLOBE leerlingen over wateronderzoek

2014-04-25T12:32:18Z

Bekijk mooie voorbeelden van filmpjes over GLOBE water onderzoek door leerlingen!

Prijs Natuurkalender en stand van zaken in de natuur

2014-04-16T11:20:36Z

Beste mensen,
De school die de meeste waarnemingen instuurt via www.natuurkalender.nl of via www.schoolbiologen.nl die komt bij het Radioprogramma Vroege Vogels op de radio. Een verslaggever komt bij school langs om te horen wat jullie gedaan hebben en wat er uit jullie onderzoek is gekomen. De scholier die het mooiste/beste verslag inlevert mag een hele dag meelopen met mij op de universiteit.

Stand van zaken in de natuur
Ik heb op www.schoolbiologen.nl een groot aantal waarnemingen ingevoerd over de stand van zaken betreffende bloei en bladontplooiing van allerlei planten/bomen. Het zou leuk zijn als jullie dat ook voor jullie locatie zouden doen zodat we dat kunnen vergelijken.
De natuur ligt nog steeds ver voor op schema als gevolg van de zeer hoge temperaturen. De afgelopen twee weken is Nederland helemaal groen geworden met het in blad komen van eiken, berken, elzen, beuken, witte paardenkastanjes, meidoorns, lijsterbessen.
Vroeger ontplooiden de beuken pas op 29 april het blad en de eiken op 3 mei. Dit jaar is dat dus beduidend eerder.
Wil je weten welke planten en dieren je via www.schoolbiologen.nl kunt doorgeven? Kijk dan op http://www.schoolbiologen.nl/waarnemingen/lijst_van_soorten.

Actuele eerste waarnemingen
Er worden momenteel veel waarnemingen door gegeven op Natuurkalender.nl. De boerenzwaluw is al door veel mensen gezien. Zelf heb ik hem nog niet aangetroffen maar dat kan dus elk moment gebeuren. Ook de gierzwaluw kan elk moment terugkomen uit Afrika. De koekoek is ook terug aan het komen en wordt vooral nog in het zuidoosten van het land gehoord. Verder komen er meldingen binnen van jonge wilde eendjes, jonge fuutjes, tuinfluiters, en bonte vliegenvangers.

Bij de vlinders worden vooral oranjetipjes, bont zandoogje, groot koolwitje, klein koolwitje, klein geaderd witje en boomblauwtje gemeld.

Succes met het waarnemen.
Vriendelijke groet,
Arnold

Meetcampagne Weer

2014-06-19T20:54:40Z

Stel hier je vragen over GLOBE Weer en deel je ervaringen door op reply te drukken.

Wedstrijd scholen: verzamel zoveel mogelijk metingen
De school die tijdens de campagne hun weer metingen op meest bijzondere wijze doet, ontvangt een medewerker van het KNMI op school die een oorkonde en een speciale weerprijs uitreikt.

Meetcampagne Aerosolen

2014-05-13T15:58:25Z

Stel hier je vragen over GLOBE Aerosolen en deel je ervaringen door op reply te drukken.

Wedstrijd scholen: verzamel zoveel mogelijk metingen
De school die tijdens de campagne die hun aerosolen metingen op meest bijzondere wijze aan de KNMI wetenschappers en mede GLOBE Aerosolen deelnemers presenteert, via een online rapportage op dit blog, ontvangt een medewerker van GLOBE Nederland op school die een oorkonde en een speciale aerosolenprijs uitreikt.

Wedstrijd leerlingen: maak een verslag/film
Heb je een mooie foto, filmpje of verslag over GLOBE Aerosolen, zet hem dan ook in deze 'thread'.

1. log in op je GLOBE account;
2. druk op reply bij dit bericht;
3. geef een korte beschrijving van hetgene dat je gaat uploaden;
4. type in het vakje 'Tags' het woord 'wedstrijd' en druk op 'Add';
5. klik op 'attach files' en selecteer het bestand dat je wilt uploaden;

Jury: De jury bestaat uit medewerkers van KNMI, Wageningen UR, RIVM en GLOBE.
Prijs: De winnende leerling mag een dag meelopen met aerosolenwetenschapper Elise Hendriks van het KNMI.

De GLOBE Aerosolen voorjaarsmeetcampagne 2014 loopt van 9 maart tot en met 9 mei.
Meer weten?
Kijk voor meetinstructies en achtergrondinformatie op de GLOBE Aerosolen webpagina van het KNMI.

Wist je bovendien dat de GLOBE Aerosolen voorjaarsmeetcampagne door heel Europa loopt?
Lees meer op de Europe Aerosols Campaign community webpagina en wordt lid.

Veel succes met de GLOBE Meetcampagne Aerosolen!

Meetcampagne bodem

2014-04-07T11:20:07Z

Wedstrijd scholen: verzamel zoveel mogelijk metingen
We willen graag weten hoeveel regenwormen in een bepaald bodemtype (klei, zand, veen en löss) aanwezig zijn en wat voor invloed het bodemgebruik (zoals, akkerbouw, park, bos ) heeft op het aantal wormen. Ook willen we weten hoe hoog de bodemademhaling daar is.
De school die tijdens de campagne het meeste metingen van Nederland verzamelt, ontvangt een medewerker van GLOBE Nederland op school die een oorkonde en een speciale bodemprijs uitreikt.

Wedstrijd leerlingen: maak een verslag/film/video
Heb je een mooie foto, filmpje of verslag over GLOBE bodem, zet hem dan ook in deze 'thread'.

1. log in op je GLOBE account;
2. druk op reply bij dit bericht;
3. geef een korte beschrijving van hetgene dat je gaat uploaden;
4. type in het vakje 'Tags' het woord 'wedstrijd' en druk op 'Add';
5. klik op 'attach files' en selecteer het bestand dat je wilt uploaden;

Jury: De jury bestaat uit medewerkers van KNMI, Wageningen UR, RIVM en GLOBE.
Prijs: De winnende leerling ontvangt een huge hoeveelheid winegum wormen.

Veel succes met de GLOBE Meetcampagne Bodem!!!

Veel media-aandacht voor De Natuurkalender

2014-04-03T20:25:47Z

Beste mensen,
Het is al maanden extreem warm en zeker de afgelopen dagen was het zeer warm. Dit heeft grote gevolgen voor de planten en dieren. De lente begint dit jaar zeer vroeg. Nu gebeuren al dingen in de natuur die normaal gesproken pas begin mei plaats vinden. Hieronder een paar TV-uitzendingen waar ik dit verhaal vertel:
3 april 2014: NOS Radio 1: Invloed van warme weer op pollen en luchtkwaliteit. In dit item wordt ook een interessante link met de GLOBE Aerosolen meetcampgne gemaakt. De campagne wordt niet genoemd maar het onderwerp komt wel aan bod (smog).
2 april 2014: RTL4 Editie NL: Vier jaargetijden? Da's zó vorig seizoen

16 maart 2014: Brandpunt: over het warme voorjaar
10 maart 2014: Jinek: Arnold van Vliet aan tafel bij Eva Jinek om te praten over het effect van de warme winter op de natuur

Daarnaast zijn er zeer veel krantenartikelen over dit onderwerp verschenen naar aanleiding van onze berichtgeving. Deze verhalen kunnen we alleen maar maken als we voldoende waarnemingen binnen krijgen. Jullie waarnemingen hebben dus een grote impact! Hopelijk inspireert deze media-aandacht jullie om met De Natuurkalender mee te doen.
Vriendelijke groet uit Wageningen,
Arnold

Meetcampagne Natuurkalender

2014-04-03T20:05:28Z

Stel hier je vragen over GLOBE Natuurkalender en deel je ervaringen door op reply te drukken.

Wedstrijd scholen: verzamel zoveel mogelijk metingen
De school die tijdens de campagne het meeste serieuze metingen van Nederland verzamelt en registreert op Natuurkalender.nl, krijgt op school bezoek van bioloog Arnold van Vliet van Wageningen University. Hij zal een oorkonde en een speciale Natuurkalenderprijs uitreiken.

Wedstrijd leerlingen: maak een verslag/film/video
Heb je een mooie foto, filmpje of verslag over GLOBE water, zet hem dan ook in deze 'thread'.

1. log in op je GLOBE account;
2. druk op reply bij dit bericht;
3. geef een korte beschrijving van hetgene dat je gaat uploaden;
4. type in het vakje 'Tags' het woord 'wedstrijd' en druk op 'Add';
5. klik op 'attach files' en selecteer het bestand dat je wilt uploaden;

Jury: De jury bestaat uit medewerkers van KNMI, Wageningen UR, RIVM en GLOBE.
Prijs: De winnende leerling mag een dag meelopen met bioloog Arnold van Vliet van Wageningen University.

Veel succes met de GLOBE Meetcampagne Natuurkalender!

Meetcampagne Water

2014-04-03T14:00:36Z

Stel hier je vragen over GLOBE Water en deel je ervaringen door op reply te drukken.

Wedstrijd scholen: verzamel zoveel mogelijk metingen
De school die tijdens de campagne het meeste metingen van Nederland verzamelt, ontvangt een medewerker van GLOBE Nederland op school die een oorkonde en een speciale waterprijs uitreikt.

Wedstrijd leerlingen: maak een verslag/film/video
Heb je een mooie foto, filmpje of verslag over GLOBE water, zet hem dan ook in deze 'thread'.

1. log in op je GLOBE account;
2. druk op reply bij dit bericht;
3. geef een korte beschrijving van hetgene dat je gaat uploaden;
4. type in het vakje 'Tags' het woord 'wedstrijd' en druk op 'Add';
5. klik op 'attach files' en selecteer het bestand dat je wilt uploaden;

Jury: De jury bestaat uit medewerkers van KNMI, Wageningen UR, RIVM en GLOBE.
Prijs: De winnende leerling ontvangt een 'wateruitje' naar keuze voor 2 personen.

Veel succes met de GLOBE Meetcampagne WATER!!!